ประกันเดินทาง 2569: เชงเก้นบังคับเท่าไร และในประเทศต้องทำไหม

ประกันเดินทางเป็นของที่คนซื้อนาทีสุดท้ายเพราะ "สถานทูตบังคับ" แล้วไม่เคยอ่านว่าซื้ออะไรไป

บทความนี้ตอบสามเรื่องที่ควรรู้ก่อนกดซื้อ คือ วงเงินที่บังคับจริง ๆ คือเท่าไร, ข้อยกเว้นที่ทำให้เคลมไม่ได้, และ ประกันเดินทางในประเทศต่างจากต่างประเทศตรงไหน

ภาพ: Khaosaming — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)

วีซ่าเชงเก้น: 30,000 ยูโร และต้องครอบคลุมอะไรบ้าง

นี่คือกรณีที่ประกันเดินทาง บังคับตามกฎหมาย ไม่ใช่ทางเลือก

การขอวีซ่าเชงเก้นต้องแสดงประกันเดินทางที่คุ้มครองค่ารักษาพยาบาล ขั้นต่ำ 30,000 ยูโร หรือราว 1,500,000 บาท ตามระเบียบ (EU) 2019/1155 ของรัฐสภายุโรป

เงื่อนไขที่มักถูกมองข้าม

• ต้องคุ้มครองการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยกลับประเทศ (repatriation) ด้วย ไม่ใช่แค่ค่ารักษา — ข้อนี้คือเหตุผลที่กรมธรรม์ราคาถูกบางตัวไม่ผ่านการพิจารณา
• ต้องครอบคลุมทุกประเทศในเขตเชงเก้น ไม่ใช่เฉพาะประเทศที่ยื่นวีซ่า เพราะเขตเชงเก้นเป็นพรมแดนเปิดที่มี 29 ประเทศ
• ต้องครอบคลุมตลอดระยะเวลาที่พำนัก รวมวันเดินทางไปและกลับ

⚠️ ตัวเลข 30,000 ยูโรไม่ใช่ตัวเลขที่ตั้งขึ้นลอย ๆ มันคือประมาณการของสหภาพยุโรปว่าค่ารักษาฉุกเฉินร้ายแรงบวกค่าเคลื่อนย้ายผู้ป่วยกลับประเทศอาจสูงถึงระดับนั้น ซึ่งเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์กับคนที่เดินทางไปประเทศที่ ไม่ บังคับด้วย เพราะค่ารักษาในต่างแดนไม่ได้ถูกลงเพียงเพราะประเทศนั้นไม่ได้บังคับให้ทำประกัน

และนี่คือสัดส่วนที่ทำให้ประกันเดินทางคุ้มอย่างชัดเจน เบี้ยประกันเดินทางเริ่มต้นที่หลักร้อยบาทต่อทริป แลกกับวงเงินคุ้มครองระดับล้านบาทขึ้นไป เป็นหนึ่งในไม่กี่ผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่อัตราส่วนระหว่างเบี้ยกับความคุ้มครองชัดเจนขนาดนี้

ประกันสุขภาพที่มีอยู่ ใช้ตอนอยู่ต่างประเทศไม่ได้

เป็นความเข้าใจผิดที่ทำให้คนไม่ซื้อประกันเดินทาง

• ประกันสุขภาพส่วนใหญ่ในไทยคุ้มครองการรักษาภายในประเทศเท่านั้น ต้องอ่านว่ากรมธรรม์ระบุขอบเขตพื้นที่คุ้มครองไว้อย่างไร
• บัตรทองและประกันสังคมใช้ในต่างประเทศไม่ได้
• แม้กรมธรรม์บางฉบับจะคุ้มครองต่างประเทศ ก็มักไม่รวมค่าเคลื่อนย้ายผู้ป่วยกลับประเทศ ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ที่สุดเมื่อเกิดเหตุร้ายแรง เพราะอาจต้องใช้เครื่องบินพยาบาลและทีมแพทย์ร่วมเดินทาง

⚠️ ก่อนเดินทาง ให้เปิดกรมธรรม์สุขภาพของตัวเองแล้วหาคำว่า "อาณาเขตความคุ้มครอง" หรือ "territorial limit" ถ้าเขียนว่าประเทศไทย แปลว่าทันทีที่เครื่องขึ้น คุณไม่มีความคุ้มครองใด ๆ ดูรายละเอียดประกันสุขภาพในบทความประกันสุขภาพ

ประกันเดินทางคุ้มครองอะไรบ้าง

ภาพ: Wei-Te Wong — CC BY-SA 2.0 (Wikimedia Commons)

ลำดับความสำคัญที่ควรดูเวลาเทียบแผน คือสองหมวดแรกก่อนเสมอ เพราะเป็นความเสี่ยงที่ทำให้ครอบครัวล้มละลายได้จริง ส่วนกระเป๋าหายหรือเที่ยวบินล่าช้าเป็นความไม่สะดวก ไม่ใช่หายนะ

⚠️ แผนที่โฆษณาว่า "คุ้มครองกระเป๋าหายสูงสุด 50,000 บาท" แต่ให้วงเงินค่ารักษาแค่หลักแสน คือแผนที่จัดลำดับความสำคัญกลับหัว

ข้อยกเว้นที่ทำให้เคลมไม่ได้

ภาพ: Manrat Thiusthas — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

หมวดที่ไม่มีใครอ่านแต่เป็นหมวดที่ตัดสินว่าจะได้เงินหรือไม่

• โรคที่เป็นมาก่อน (pre-existing) เป็นข้อยกเว้นมาตรฐานเกือบทุกกรมธรรม์ ถ้ามีโรคประจำตัว ต้องหาแผนที่ระบุคุ้มครองไว้ชัดเจน อย่าสันนิษฐานเอง
• กีฬาเสี่ยงสูงและกิจกรรมผาดโผน เช่น ดำน้ำลึกเกินระดับที่กำหนด สกี ปีนเขา บันจี้จัมป์ พาราไกลดิง — หลายอย่างที่คนไปเที่ยวทำกันเป็นปกติอยู่ในข้อยกเว้น ต้องซื้อความคุ้มครองเพิ่ม
• เหตุที่เกิดขณะมึนเมา รวมถึงอุบัติเหตุที่ตำรวจบันทึกว่ามีแอลกอฮอล์เกี่ยวข้อง
• ขับขี่จักรยานยนต์โดยไม่มีใบอนุญาตที่ถูกต้อง ซึ่งเป็นกรณีที่พบบ่อยมากในทริปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
• การตั้งครรภ์เกินอายุครรภ์ที่กำหนด
• เดินทางเข้าพื้นที่ที่มีคำเตือนห้ามเดินทาง จากทางการ
• การรักษาที่ไม่ใช่เหตุฉุกเฉิน เช่น ไปรักษาต่อเนื่องหรือทำหัตถการที่วางแผนไว้ล่วงหน้า

⚠️ ข้อ "ขับขี่จักรยานยนต์" คือข้อที่คนไทยเจอบ่อยที่สุดในทริปใกล้บ้าน การเช่ามอเตอร์ไซค์เที่ยวโดยไม่มีใบขับขี่สากลหรือใบขับขี่ประเภทที่ถูกต้อง ทำให้เคลมค่ารักษาจากอุบัติเหตุไม่ได้เลย ทั้งที่เป็นความเสี่ยงอันดับต้น ๆ ของการเดินทาง

ประกันเดินทางในประเทศ ต่างจากต่างประเทศตรงไหน

คนมักคิดว่าเที่ยวในไทยไม่ต้องทำประกัน ซึ่งถูกครึ่งเดียว — เพราะสิ่งที่ประกันในประเทศให้ ต่างจากต่างประเทศคนละเรื่อง

สรุปคือประกันเดินทางในประเทศไม่ได้ซื้อเพื่อค่ารักษา เพราะสิทธิพื้นฐานของคุณใช้ได้ทั่วประเทศอยู่แล้ว แต่ซื้อเพื่อสองอย่าง

1. เงินชดเชยและค่ารักษาที่โรงพยาบาลเอกชนกรณีอุบัติเหตุระหว่างทาง ซึ่งมีประโยชน์เมื่ออยู่ไกลจากหน่วยบริการที่ลงทะเบียนสิทธิไว้
2. ความคุ้มครองการยกเลิกทริป ซึ่งมีค่าจริงเมื่อจ่ายค่าที่พักหรือตั๋วเครื่องบินในประเทศแบบคืนเงินไม่ได้ไปแล้ว

⚠️ กรณีที่คุ้มชัดเจนที่สุดสำหรับทริปในประเทศคือทริปขับรถทางไกลและทริปหน้าฝน เพราะความเสี่ยงหลักคืออุบัติเหตุบนถนน ไม่ใช่การเจ็บป่วย ดูคู่มือเที่ยวใกล้กรุงเทพช่วงวันหยุดยาวและบทความเที่ยวเส้นทางโรดทริปสำหรับการวางแผน

เกิดเหตุในต่างประเทศ ต้องทำอะไรตามลำดับ

ลำดับนี้ต่างจากในไทย เพราะขั้นตอนที่หนึ่งไม่ใช่การไปโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุด

1. โทรหาศูนย์ช่วยเหลือฉุกเฉินของบริษัทประกันก่อน (ถ้าอาการไม่ถึงขั้นวิกฤต) เพราะหลายกรมธรรม์มีเครือโรงพยาบาลที่จ่ายตรงได้ ถ้าคุณเดินเข้าโรงพยาบาลนอกเครือเอง อาจต้องสำรองจ่ายทั้งหมดเอง
2. กรณีวิกฤต ให้รักษาชีวิตก่อน แล้วแจ้งบริษัทโดยเร็วที่สุด — ทุกกรมธรรม์มีข้อยกเว้นให้กรณีฉุกเฉินจริง
3. เก็บเอกสารทุกใบ ใบรับรองแพทย์ที่ระบุการวินิจฉัย ใบเสร็จรับเงินตัวจริง รายการค่าใช้จ่ายแยกรายการ และรายงานตำรวจถ้าเป็นอุบัติเหตุหรือของหาย
4. ถ่ายรูปเอกสารทุกใบทันที ก่อนที่กระดาษจะหายหรือเลอะระหว่างเดินทาง
5. แจ้งความภายใน 24 ชั่วโมง กรณีของหายหรือถูกขโมย เพราะแทบทุกกรมธรรม์กำหนดกรอบเวลานี้และไม่มีบันทึกของตำรวจ = เคลมไม่ได้
6. กรณีกระเป๋าล่าช้า ให้ขอเอกสาร PIR จากสายการบิน ที่สนามบินทันที ไม่ใช่ตามทีหลัง

⚠️ ข้อ 1 คือข้อที่ทำให้คนเสียเงินมากที่สุด การสำรองจ่ายค่ารักษาในโรงพยาบาลต่างประเทศอาจเป็นหลักแสนถึงหลักล้าน และแม้จะเบิกคืนได้ภายหลัง คุณต้องมีเงินก้อนนั้นในมือก่อน ซึ่งเป็นปัญหาจริงระหว่างทริป

⚠️ ข้อ 3: ใบเสร็จต้องเป็นตัวจริงและระบุรายการ ใบเสร็จรวมยอดที่ไม่แยกรายการมักถูกขอเอกสารเพิ่ม ซึ่งยากมากเมื่อกลับประเทศแล้ว

ทริปแบบไหน ควรเน้นความคุ้มครองอะไร

⚠️ แถวที่คนมองข้ามมากที่สุดคือแถวผู้สูงอายุ หลายแผนมีเบี้ยเพิ่มขั้นบันไดตามอายุ และบางแผนไม่รับอายุเกินที่กำหนด ถ้าพาพ่อแม่ไปเที่ยวต่างประเทศ ให้เช็กข้อนี้ก่อนจองตั๋ว ไม่ใช่ก่อนบิน

ซื้อเมื่อไร และเลือกอย่างไร

ซื้อทันทีที่จองตั๋วหรือที่พักแบบคืนเงินไม่ได้ ไม่ใช่ก่อนบินหนึ่งวัน เพราะความคุ้มครอง "การยกเลิกทริป" เริ่มนับจากวันที่ซื้อกรมธรรม์ ถ้าซื้อวันก่อนบิน คุณจ่ายเบี้ยสำหรับความคุ้มครองที่ใช้ไม่ได้ไปแล้วส่วนหนึ่ง

เช็กลิสต์ก่อนกดซื้อ

1. วงเงินค่ารักษาพอกับปลายทางไหม ประเทศที่ค่ารักษาแพง เช่น สหรัฐฯ ญี่ปุ่น สวิตเซอร์แลนด์ ควรเลือกวงเงินสูงกว่าขั้นต่ำมาก
2. มีค่าเคลื่อนย้ายผู้ป่วยกลับประเทศหรือไม่ และวงเงินเท่าไร
3. กิจกรรมที่จะทำอยู่ในข้อยกเว้นไหม โดยเฉพาะดำน้ำ สกี และการขับขี่มอเตอร์ไซค์
4. ครอบคลุมทุกวันที่เดินทางจริง รวมวันไปและวันกลับ
5. มีบริการช่วยเหลือฉุกเฉิน 24 ชั่วโมงภาษาไทยไหม เป็นสิ่งที่มีค่าที่สุดตอนเกิดเหตุจริงในประเทศที่คุณพูดภาษาเขาไม่ได้
6. เอกสารที่สถานทูตต้องการครบไหม ถ้าใช้ยื่นวีซ่า ต้องเป็นฉบับภาษาอังกฤษและระบุวงเงินเป็นยูโรหรือเทียบเท่าให้ชัด

กับดักที่คนทำประกันเดินทางมักพลาด

ซื้อวันก่อนบิน เสียความคุ้มครองส่วนยกเลิกทริปไปทั้งหมด

คิดว่าประกันสุขภาพที่มีอยู่ใช้ได้ทั่วโลก ส่วนใหญ่ไม่ใช่

เลือกแผนถูกที่สุดโดยไม่ดูวงเงินค่ารักษา แผนที่วงเงินต่ำกว่าที่วีซ่ากำหนดอาจถูกปฏิเสธ และแผนที่วงเงินพอดีเกณฑ์อาจไม่พอสำหรับประเทศที่ค่ารักษาแพง

ไม่อ่านข้อยกเว้นเรื่องกิจกรรม แล้วไปเช่ามอเตอร์ไซค์หรือดำน้ำ

ไม่พกเบอร์ฉุกเฉินและเลขกรมธรรม์ติดตัว ควรถ่ายรูปเก็บไว้ในโทรศัพท์และส่งให้คนที่บ้านหนึ่งชุด

ไม่เก็บใบเสร็จและเอกสารทางการแพทย์ การเคลมค่ารักษาต่างประเทศต้องใช้เอกสารต้นฉบับพร้อมรายละเอียดการรักษา

ลืมว่าประกันคุ้มครองเฉพาะ "เหตุฉุกเฉิน" การไปรักษาต่อเนื่องหรือทำหัตถการที่วางแผนไว้ไม่อยู่ในความคุ้มครอง

สรุป

1. เชงเก้นบังคับ 30,000 ยูโร (~1.5 ล้านบาท) และต้องรวมค่าเคลื่อนย้ายผู้ป่วยกลับประเทศด้วย
2. ประเทศที่ไม่บังคับ ไม่ได้แปลว่าค่ารักษาถูกลง ใช้ตัวเลขเชงเก้นเป็นเกณฑ์อ้างอิงได้
3. ประกันสุขภาพในไทยส่วนใหญ่ใช้ในต่างประเทศไม่ได้ ต้องเปิดดูอาณาเขตความคุ้มครองก่อนเดินทาง
4. ข้อยกเว้นเรื่องมอเตอร์ไซค์และกีฬาเสี่ยงคือจุดที่คนไทยเคลมไม่ได้บ่อยที่สุด
5. ทริปในประเทศไม่ได้ซื้อเพื่อค่ารักษา แต่ซื้อเพื่ออุบัติเหตุและการยกเลิกทริป
6. ซื้อตอนจอง ไม่ใช่ตอนจะบิน

แหล่งอ้างอิง

• Roojai — ขอวีซ่าเชงเก้นต้องทำประกันเดินทางวงเงินเท่าไหร่
• Allianz Ayudhya — ประกันเพื่อขอวีซ่าเชงเก้น
• Chubb — ประกันเดินทางเชงเก้น เงื่อนไขตามเกณฑ์วีซ่า
• gettgo — Visa Schengen ต้องเลือกประกันเดินทางแบบไหน
• Wikipedia — Schengen Area (จำนวนประเทศในเขตเชงเก้น)

วงเงินขั้นต่ำ 30,000 ยูโรอ้างอิงระเบียบ (EU) 2019/1155 ซึ่งเป็นเกณฑ์สำหรับผู้ขอวีซ่าเชงเก้น เงื่อนไขเอกสารและรายละเอียดที่สถานทูตแต่ละประเทศเรียกเพิ่มอาจต่างกัน ควรตรวจสอบกับสถานทูตปลายทางก่อนยื่นเสมอ ส่วนความคุ้มครองและข้อยกเว้นของกรมธรรม์ต่างกันไปตามบริษัทและแผนที่เลือก บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการซื้อกรมธรรม์รายบุคคล