ยาน 'เทียนเวิน-2' ของจีนถึง 'ดวงจันทร์เสมือน' ของโลกแล้ว — เตรียมเก็บตัวอย่างดาวที่อาจเป็นชิ้นส่วนจากดวงจันทร์

วันที่ 7 มิถุนายน 2026 ยานสำรวจ Tianwen-2 ของจีนสำเร็จภารกิจอันยากยิ่งด้วยการเข้าสู่วงโคจรของดาวเคราะห์น้อย Kamoʻoalewa (469219) — วัตถุขนาดเล็กที่นักดาราศาสตร์เรียกว่า "ดวงจันทร์เสมือน" ของโลก — หลังเดินทางมานานกว่า 13 เดือน ขณะนี้ยานอยู่ห่างจากดาว ประมาณ 2,000 กิโลเมตร และกำลังเตรียมเข้าใกล้ครั้งประวัติศาสตร์ภายในวันที่ 4 กรกฎาคม 2026 เพื่อถ่ายภาพผิวดาวระยะใกล้เป็นครั้งแรกที่มนุษย์เคยทำ

สิ่งที่ทำให้ภารกิจนี้น่าตื่นเต้นเป็นพิเศษ: Kamoʻoalewa อาจเป็นชิ้นส่วนที่หลุดมาจากดวงจันทร์ของเราเอง จากการกระแทกครั้งใหญ่เมื่อล้านปีก่อน หากตัวอย่างที่ยานจะเก็บยืนยันสมมติฐานนี้ได้ นั่นจะเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่มนุษยชาติได้นำ "ชิ้นส่วนดวงจันทร์" กลับมาจากวัตถุอื่นที่ไม่ใช่ดวงจันทร์เอง

"ดวงจันทร์เสมือน" ปริศนาที่อยู่ใกล้โลกกว่าที่คิด

ชื่อ Kamoʻoalewa มาจากภาษาฮาวายแปลว่า "ชิ้นส่วนที่แกว่งไกว" — เป็นคำอธิบายที่แม่นยำมาก เพราะดาวเคราะห์น้อยนี้โคจรรอบดวงอาทิตย์ด้วยคาบ 365.77 วัน ซึ่งแทบจะเท่ากับโลกพอดี ส่งผลให้เมื่อมองจากโลก มันดูเหมือนวนรอบเราในรูปเกลียวทุกๆ ประมาณ 45 ปี อยู่ห่างประมาณ 38–100 เท่าของระยะดวงจันทร์ (ราว 4.6 ล้านกิโลเมตร)

แม้จะไม่ใช่ดาวบริวารที่แท้จริง แต่แรงโน้มถ่วงของโลกยึดมันไว้ในวงโคจรร่วมที่เสถียรนี้มาแล้วนับล้านปี และคาดว่าจะยังคงอยู่ต่อไปอีกหลายล้านปีในอนาคต

ดาวเคราะห์น้อยนี้ถูกค้นพบเมื่อ 27 เมษายน 2016 โดยกล้องโทรทรรศน์ Pan-STARRS ที่ฮาวาย มีขนาดเล็กมาก ราว 40–100 เมตร หรือราวๆ ขนาดตึกสูง 10–30 ชั้น ด้วยขนาดเล็กและตำแหน่งที่อยู่ห่างๆ จึงยากมากที่จะสังเกตการณ์จากโลก

เส้นทาง 13 เดือน: จากซีชาง สู่ดวงจันทร์เสมือน

ยาน Tianwen-2 ถูกปล่อยขึ้นสู่อวกาศด้วยจรวด Long March 3B จากศูนย์ปล่อยดาวเทียม Xichang เมื่อ 28 พฤษภาคม 2025 ข้อมูลจาก CASC (China Aerospace Science and Technology Corporation) ยืนยันการปล่อยยานสำเร็จภายในหนึ่งชั่วโมงหลังเวลา 17:31 UTC

ตลอดการเดินทาง 13 เดือน ยานต้องนำทางอัตโนมัติผ่านห้วงอวกาศรอบโลก ปรับวงโคจรซ้ำๆ และค่อยๆ ชิดวิถีกับ Kamoʻoalewa ซึ่งหมุนรอบตัวเองด้วยความเร็วสูงถึง ทุก 28 นาที — ทำให้การนำทางแม่นยำยิ่งยากขึ้นไปอีก

น่าสนใจว่า CNSA (China National Space Administration) ยังไม่ได้ออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการเกี่ยวกับการโคจรสำเร็จ แต่องค์กรดาราศาสตร์สมัครเล่น AMSAT-DL จากเยอรมนีและเนเธอร์แลนด์ ได้ดักจับและถอดรหัสสัญญาณวิทยุของยาน ยืนยันว่า Tianwen-2 เข้าสู่วงโคจรรอบ Kamoʻoalewa ได้สำเร็จในวันที่ 7 มิถุนายน 2026

ทฤษฎีที่เขย่าวงการ: Kamoʻoalewa คือชิ้นส่วนดวงจันทร์?

หัวใจหลักของภารกิจนี้คือการพิสูจน์หรือล้มล้างทฤษฎีที่ตีพิมพ์ในวารสาร Communications Earth & Environment ปี 2021 โดยนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยอริโซนา ซึ่งพบว่าสเปกตรัมแสงของ Kamoʻoalewa ตรงกับ วัสดุหินดวงจันทร์ อย่างโดดเด่น และแตกต่างจากดาวเคราะห์น้อยใกล้โลกทุกประเภทที่รู้จัก

การจำลองเชิงตัวเลขโดย José Daniel Castro-Cisneros และ Regents Professor Renu Malhotra เมื่อปี 2023–2024 แสดงให้เห็นว่าการกระแทกที่สร้าง ปล่องจิออร์ดาโน บรูโน (Giordano Bruno) บนด้านไกลของดวงจันทร์ (ขนาดประมาณ 22 กิโลเมตร) เมื่อ 1–10 ล้านปีก่อน สามารถเหวี่ยงวัสดุออกมาให้เข้าสู่วงโคจรร่วมกับโลกได้อย่างแม่นยำทางฟิสิกส์

งานวิจัยล่าสุดใน Nature Communications ปี 2026 ยิ่งเสริมทฤษฎีนี้ โดยพบว่าผิวของ Kamoʻoalewa มีองค์ประกอบคล้ายดาวเคราะห์น้อย Itokawa (ที่ญี่ปุ่นเคยเก็บตัวอย่างได้) แต่มีร่องรอยของ space weathering หรือการผุกร่อนจากอวกาศสูงมากผิดปกติ — ซึ่งสอดคล้องกับวัสดุที่เคยอยู่บนผิวดวงจันทร์ก่อนถูกเหวี่ยงออกมา

4 กรกฎาคม: วันที่โลกรอคอย

ในวันที่ 4 กรกฎาคม 2026 Tianwen-2 จะลดระยะห่างจาก ~2,000 กิโลเมตร เข้าสู่ระยะ ประมาณ 20 กิโลเมตร จากผิวดาว เป็นครั้งแรกที่มนุษย์จะได้เห็นภาพถ่ายระยะใกล้ของ Kamoʻoalewa อย่างแท้จริง ยานจะใช้กล้องถ่ายภาพหลายช่วงสเปกตรัม LiDAR เรดาร์เจาะลึก และเครื่องมือวิทยาศาสตร์อีก 11 ชิ้น ทำการสำรวจผิวดาวละเอียดยิบ

หลังจากนั้น ยานจะอยู่ในวงโคจรสำรวจไปจนถึง เมษายน 2027 ก่อนจะลงจอดเพื่อเก็บตัวอย่าง 200–1,000 กรัม แล้วส่งกระสวยตัวอย่างกลับสู่โลก คาดว่าจะลงจอดที่ มองโกเลียใน ประเทศจีน ในเดือน พฤศจิกายน 2027

ภารกิจยังไม่สิ้นสุดเพียงเท่านั้น — หลังปล่อยกระสวยตัวอย่างแล้ว ยานหลักจะออกเดินทางสู่เป้าหมายที่สองคือดาวหาง 311P/PanSTARRS คาดว่าจะถึงในราวปี 2035

ความหมายของภารกิจ: ก้าวสู่ยุคใหม่ของการสำรวจ

Tianwen-2 ถือเป็น ภารกิจดาวเคราะห์ลำดับที่สองของจีน ต่อจาก Tianwen-1 ที่ส่งยานโคจรและโรเวอร์ลงจอดดาวอังคารสำเร็จในปี 2021 ความสามารถในการนำทางอัตโนมัติและนัดพบกับวัตถุขนาดจิ๋วในอวกาศที่ยานนี้แสดงให้เห็นถือเป็นก้าวสำคัญในเทคโนโลยีอวกาศ

สำหรับวิทยาศาสตร์ ผลที่อาจเกิดขึ้นคือสิ่งที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในประวัติศาสตร์: หากตัวอย่างยืนยันว่า Kamoʻoalewa เป็นวัสดุดวงจันทร์จริง นั่นจะเป็น ครั้งแรกที่มนุษยชาติได้นำวัสดุจากดวงจันทร์กลับมาจากวัตถุอื่นที่ไม่ใช่ดวงจันทร์ และจะเปิดหน้าใหม่แห่งความเข้าใจว่า การกระแทกของอุกกาบาตขนาดใหญ่เมื่อล้านปีก่อนสามารถส่งวัสดุจากดาวดวงหนึ่งไปสู่วงโคจรอื่นได้ไกลและซับซ้อนเพียงใด

โลกทั้งใบกำลังจับตาดู

สำหรับผู้อยากติดตามข่าวความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีอวกาศในประเทศไทย อ่านเพิ่มเติม: ดาวเทียม TSC-1 ดาวเทียมสำรวจไทยดวงแรก และ อินเดียส่งยานไร้คนขับ Gaganyaan

---

แหล่งข่าว: The Planetary Society · Wikipedia (Tianwen-2, 469219 Kamoʻoalewa) · China in Space · SpaceNews · Nature Communications (ข้อมูล ณ 2 กรกฎาคม 2026)